(تکمیلی)

 به نام خداوند بخشنده مهربان

 الف،لام و ميم از حروف مقطعه هستند كه به تنهائي معني نداشته و مبين رمزي

 بين خدا و پيامبر مي باشند . ﴿1﴾

 اين كتاب كه هيچ شك در آن نيست، هدايت براي پرهيزكاران است. ﴿2﴾

 (همان) كسانى كه به غيب ايمان دارند و نماز را برپا مى‌دارند و از آنچه روزيشان

 داده‌ايم، انفاق مى‌كنند. ﴿3﴾

 و كسانى كه به آنچه بر تو نازل شده و آنچه كه پيش ازتونازل شده است، ايمان

 دارند و (همچنين) آنان به آخرت يقين دارند. ﴿4﴾

 اينها برهدايتي(مسلط) ازپروردگارشان(برخوردارند) واينهاهمان ( تنها) رستگارانند. ﴿5﴾

 تحقيقا" كسانيكه كافرشدند،براي آنها يكسان است كه آيا آنها رابترساني يا نترساني.

 (درهرصورت)ايمان نمي آورند. ﴿6﴾

 خداوند برقلبهاي آنها و برگوشهاي آنها مهرنهاد و برچشمان آنها پرده قرار داد و براي

 آنها عذابي بزرگ (مي باشد). ﴿7﴾

 و از مردم كساني هستند كه مي گويند به خدا و روز قيامت ايمان آورديم ،درحاليكه

 ايمان (به آنها) ندارند. ﴿8﴾

 (آنها)خداوند وكساني كه ايمان آوردند، را(به خيال خود)فريب مي دهند، درصورتيكه

 فقط خودشان را فريب مي دهند.(درحاليكه) درك وشعور(اين موضوع) راندارند. ﴿9﴾

 درقلبهاي آنها مرض است. پس خداوند بر مرض آنها افزود و براي آنها بخاطرآنچه كه

 تكذيب مي كنند،عذاب دردناكي (درآخرت) خواهدبود. ﴿10﴾

 و هنگاميكه به آنها گفته مي شود كه در زمين فساد نكنيد ، با تاكيد ميگويند كه

 ما (داريم) اصلاح مي كنيم. ﴿11﴾

 بدانيد كه آنها قطعا" خودشان فاسدند، ولي درك وشعور (اين موضوع) راندارند. ﴿12﴾

 و هنگاميكه به آنها گفته مي شود كه مانند بقيه مردم ايمان بياوريد، مي گويند كه

 آيا ما مانند احمقها ايمان بياوريم. آگاه باشيد كه آنها خودشان احمق هستند، ولي

 (اين موضوع) را نمي دانند. ﴿13﴾

 و هنگاميكه مومنين را ملاقات مي كنند،مي گويند كه ما ايمان آورديم و هنگاميكه

 با همفكران نافرمانشان خلوت مي كنند، مي گويندكه قطعا" ما با شما هستيم (و)

 تاكيد مي كنيم كه ما (آنهارا) مسخره مي كنيم. ﴿14﴾

 خداوند آنها رامسخره مي كند و آنها را درطغيانشان سرگردان نگه مي دارد. ﴿15﴾

 اينها كساني هستند كه گمراهي را با هدايت معامله كردند.پس تجارتشان سودي

 برايشان نداشت و هدايت (به راه راست) نشدند. ﴿16﴾

 مثل آنها مانند مثل کسى هست که آتشى در شب ظلمانى افروخته ولى همین

 که این شعله آتش اطراف آن را روشن ساخت ،  خداوند آنها را خاموش مى سازد، و

 در ظلمات رهايشان مى کند، به گونه اى که چیزى را نمي بينند. ﴿17﴾

 (آنها) كر ولال و كور هستند،پس آنها برنمي گردند. ﴿18﴾

 يا مانند باران پرپشتى که از آسمان فرو مى ریزد، كه در آن، ظلمت و رعد و برق

 است. (آنها بخاطر صداي وحشتناك) صاعقه ها از ترس مرگ، انگشتهايشان را در

 گوش خود مى گذارند و خداوند به كافرين احاطه دارد. ﴿19﴾

 (نزديك است) برق (كه) پى در پى مي زند( نور خیره کننده آن) چشمان آنها را از

 جاي خود درآورد. هر زمان که برقى مى زند، چند گامى در پرتو آن راه مى روند، و

 هنگاميكه ظلمت بر آنها مسلط مى شود ، آنها در جاى خود متوقف  مى گردند و

 اگر خدا بخواهد،حتما" توان شنيدن و ديدن آنها را مى برد (چرا که) خدا به هر چیزى

 توانا است . ﴿20﴾

 اي مردم، پروردگارتان كه شما و مردم پيش از شما را خلق كرد، پرستش كنيد ،

 شايد شما پرهيزكار شويد. ﴿21﴾

 كسي كه زمين را براي شما زيرانداز(كنايه از زندگي كردن روي آن) و آسمان را سرپناه

 (كنايه از اتمسفر زمين كه مانع رسيدن تشعشعات فضائي و شهاب سنگها به زمين

 مي شود) قرار داد و از آسمان آب را فرو فرستاد پس (بدينوسيله) میوه هائى را از

 (دل) زمين به عنوان روزى براي شما بيرون آورد، پس(کنون که چنین است) براى

 خدا شریک قرار ندهید و شما مي دانيد(كه اوشريكي ندارد) ﴿22﴾

 و اگر درباره آنچه كه بر بنده خود نازل کرده ایم ، شک و تردید دارید، پس (لااقل)

 سوره هاى همانند آن بیاورید و تمام گواهان خود (در برابر خدا) جز خدا دعوت کنید،

 (تا شما را در این کار یارى کنند) اگر در ادعاى خود صادقید (که این قرآن از

 طرف خدا نیست ) ﴿23﴾

 اگر شما این کار را انجام ندادید و هرگز انجام نخواهید داد ،(نمي توانيدانجام دهيد)،

 پس از آتشى پرهيزكنيد (بترسید) که هیزم آن (بدنهاى) مردم (بى ایمان )، و

 (همچنین) سنگها است که براى کافران آماده شده است . ﴿24﴾

 و به كسانى كه ايمان آورده‌اند و كارهاى شايسته انجام داده اند، نويد بده كه قطعا"براي

 آنها باغهائي است كه در آن جويبارهائي جارى مي باشد، هنگامیکه از ميوه‌هاى آن

 روزى يابند، گويند اين همان است كه ازقبل (دردنيا) از آن بهره‌مند شديم، و به

 ايشان شبيه آن داده شود، و درآن براي آنها زوجهاي پاكيزه مي باشد، و آنها در آنجا

 جاويدانند﴿25﴾

 قطعا"خداوند از اینکه به (موجودات ظاهرا کوچکى مانند) پشه و بالاتر از آن مثال

 بزند، هرگز شرم نمى کند . پس اما کسانى که ایمان آوردند، پس مى دانند که آن 

 حتما"حقى از (سوى) پروردگارشان مي باشد و اما آنها که کافرند، پس مى گویند: خدا

 چه منظورى از این مثال داشته است.(بااين مثال) تعداد زيادي را گمراه وتعداد زيادي

 را (نيز) هدایت مي كند و جز زيانكاران را بوسيله آن گمراه نمى سازد. ﴿26﴾

 (آنها) کسانى هستند که عهد و پیمان خدا را پس از محكم شدن آن، مى شکنند و

 آنچه  را که خدا دستور به پيوند آن داده است، قطع مى کنند و در زمين فساد

 مي كنند. اينان همانا زيانكارانند. ﴿27﴾

 چگونه به خداوند كفر مى‌ورزيد، و(حال آنكه) بى‌جان بوديد پس(براي عالم برزخ) به

 شما جان بخشيد، سپس شما را مى‌ميراند، سپس( دوباره) شما را زنده مى‌كند،

 سپس به سويش بازگردانده مى‌شويد .(میراندن اولى میراندن بعد از تمام شدن 

 زندگى دنیا است ، و احیاء اول زنده شدن بعد از آن مرگ ، یعنى زنده شدن در برزخ ،

 و میراندن و زنده شدن دوم ، در آخر برزخ ، و ابتداء قیامت است ). ﴿28﴾

 او كسي است كه همه چيز را براي شمادر زمين خلق كردسپس به آسمان پرداخت.

 پس هفت آسمان را متوازن ساخت و او به هرچيزي دانااست. ﴿29﴾ 

 و هنگامى که پروردگار تو به فرشتگان گفت : من در روى زمین جانشین و حاکمى

 قرار خواهم داد. فرشتگان گفتند: پروردگارا آیا کسى را در آن قرار میدهى که فساد و

 خونریزى کند؟ (زیرا موجودات زمینى دیگر که قبل از این آدم پا به عرصه وجود

 گذاشتند، به حکم طبع جهان ماده ،آلوده فساد و خونریزى شدند، اگر هدف از

 آفرینش انسان عبادت است،) و ما تسبیح حمد تو و تقديس تو را به جا مى آوریم ،

 (پروردگار) فرمود: من حقائقى را مى دانم که شما نمى دانید. ﴿30﴾

 سپس علم اسماء (علم اسرار آفرینش و نامگذارى موجودات )

 را همگى به آدم  آموخت. بعد آنها را به فرشتگان عرضه داشت. پس فرمود: اگر

 راست مى گوئید، اسامى اینها را برشمارید! ﴿31﴾

 (فرشتگان) عرض کردند: منزهى تو! ما چیزى جز آنچه به ما تعلیم

 داده اى، نمى دانیم. تحقيقا" تو خودت دانا و حکیمى ﴿32﴾

 (خدا) فرمود: اى آدم، آنها را از (اسامى و اسرار) ايشان آگاه کن ، هنگامى که

 آنها را از اسامي آنها آگاه کرد، خداوند فرمود: آيا به شما نگفتم كه حتما" من غیب

 آسمانها و زمین را می دانم ، و (نیز) می دانم آنچه را شما آشکار مى کنید یا پنهان

 مى داشتید. ﴿33﴾

 و هنگامي كه به فرشتگان گفتيم  كه به آدم سجده كنيد، پس (همگى) سجده

 کردند ،جز ابلیس که سر باز زد و تکبر ورزید و ازكافرين شد. ﴿34﴾

 و به آدم گفتيم كه اى آدم، تو و همسرت در بهشت مسکن کنید، و از آن هر قدر

 که می خواهید،با خوشي بخورید، ولى نزدیک این درخت نشوید، که در آنصورت

 از ستمکاران خواهید شد، ﴿35﴾

 پس شيطان هر دو را از آن بلغزانيد و از آنچه درآن بودند، ايشان را خارج

 كرد و (به آدم وهمسرش)گفتيم: فرود آييد. بعضي ازشما دشمن همديگريد و

 زمين براى شما محل استقرار و برخوردارى (ازمواهب) تا مدت معين خواهد بود.﴿36﴾

 آنگاه آدم كلماتى از پروردگارش فرا گرفت و [خداوند] از او درگذشت، تحقيقا" او

 خودش بسيار توبه‌پذير مهربان است‌﴿37﴾

 گفتيم همه از آن [بهشت‌] پايين رويد، آنگاه اگر رهنمودى از (جانب)من براى شما

 بيايد، پس كسى كه از رهنمودم پيروى كند، پس ترسي برايشان نيست و

 آنها اندوهگين نگردند. ﴿38﴾

 و كساني كه كافرشدند و آيات ما را تكذيب كردند،آنها اصحاب آتش هستند، آنها

 در آن هميشگي هستند. ﴿39﴾

 اى بنى‌اسرائيل نعمتم را كه بر شما ارزانى داشتم، ياد كنيد و به پيمان من وفا

 كنيد، تا به پيمان خود با شما وفا كنم و تنها از من بترسيد. ﴿40﴾

 و به آنچه نازل كردم كه تصديق كننده آنچه كه با شما است، مي باشد، ايمان

 بياوريد و (شما) نخستین کسى نباشید که به آن کفر مى ورزید و (شما)

 آیات مرا به بهاى اندکى نفروشید و تنها از من بترسيد. ﴿41﴾

 وحق را با باطل نیامیزید و حق را كتمان نكنيد و در حالى که شما مى دانید . ﴿42﴾

 و نماز را برپا دارید و زکات را بپردازيد و با رکوع کنندگان رکوع نمائید. ﴿43﴾

 آیا مردم را به نیکى دعوت مى کنید و خودتان را فراموش مى نمائید و

 (با اینکه) شما کتاب (آسمانى) را مى خوانید، آیا پس (هیچ) فکر نمى کنید؟﴿44﴾

 و از صبر و نماز یارى بجوئید و تحقيقا" آن حتما"جز براى خاشعان، سنگین

 و گران است . ﴿45﴾

 كساني كه گمان مي كنند به اين كه پروردگارشان را ملاقات مي كنند و اين كه

 آنان بسوي او بازگشت مي كنند. ﴿46﴾

 اى بنى‌اسرائيل ياد كنيد، نعمتم را كه بر شما ارزانى داشتم و اينكه من شما را

 بر جهانيان [هم زمانتان‌] برترى بخشيدم،(ياد كنيد). ﴿47﴾

 از آنروز بترسید که هیچکس بجاى دیگرى جزا داده نمى شود و شفاعتى

 (بى اذن پروردگار) پذیرفته نمى شود و غرامت و بدلى قبول نخواهد شد و آنها

 ياري نمي شوند. ﴿48﴾

 و (بخاطر بیاورید) زمانى را که شما را از دست فرعونیان نجات بخشیدیم (آنانكه)

 دائما شما را به شدیدترین وجهى آزار مى دادند ،پسرانتان را سر مى بریدند، و

 زنان شما را( براى کنیزى و خدمت) ، زنده نگه مى داشتند و در این (ماجرا)

 آزمایش سختى از سوى پروردگارتان براى شما بود . ﴿49﴾

 و (به خاطر بیاورید) هنگامى را که دریا را براى شما شکافتیم و شما را نجات دادیم و

 فرعونیان را غرق کردیم، در حالى که تماشا مى کردید . ﴿50﴾

 و (به خاطر بیاورید) زمانى را که با موسى چهل شب وعده گذاشتیم ، آنگاه شما

 در غياب او گوساله را (به پرستش) گرفتيد و شما ستمكاريد. ﴿51﴾

 آنگاه پس از آن از شما درگذشتيم ،تا شايد شماتشكر كنيد. ﴿52﴾

 و (به خاطر بیاورید) هنگامى را که به موسى کتاب و وسیله تشخیص حق از باطل

 بخشیدیم ، تا شايد شما هدایت شوید ﴿53﴾

 و (به خاطر بیاورید) كه موسى به قومش گفت: اى قوم من، قطعا"شما با

 گوساله‌پرستى به خودتان ستم كرده‌ايد، اينك به درگاه آفريدگارتان توبه كنيد. پس

 خودتان رابكشيد، كه اين درنزد آفريدگارتان براى شما بهتر است، آنگاه [كه چنين

 كرديد، خداوند] از شما درگذشت، چرا كه او بسيار توبه ‌پذير مهربان است‌. ﴿54﴾

 و (به خاطر بیاورید) هنگامى را که گفتید:(اى موسى) ما هرگز به تو ایمان

 نخواهیم آورد. مگر اینکه خدا را آشکارا با چشم خود ببینیم .سپس (در همین حال)

 صاعقه شما را گرفت، در حالى که نگاه مى کردید . ﴿55﴾

 سپس شما را بعد از مرگتان دوباره زنده كرديم ، تا شايد شما تشكر كنيد. ﴿56﴾

 و ما سایه ابر( که نه فضا را بر انسان محدود مى کند و نه مانع نور و وزش نسیم

 است ) را بر سر شما سایبان قرار دادیم و ما، من و سلوى را (تعبيرعسل و گوشت

 مرغ پرنده) بر شما نازل کردیم . از(ا ین) خوراکهاى پاکیزه اى که به شما روزى

 دادیم، بخورید و (درقبال ناسپاسي بخاطر نعمتهاي خاصي كه به آنها ارزاني

 داشتيم) ،برماستم نكردند، بلكه به خودشان ستم مي كردند. ﴿57﴾

 و (به خاطر بیاورید) زمانى را که به آنها گفتیم  داخل این قریه (یعنى سرزمین

 قدس) شوید .پس از نعمتهاى آن بطور فراوان هر چه مى خواهید بخورید و از

 درب (بیت المقدس ) سجده كنان وارد شوید و بگوئید: (خداوندا) گناهان ما را

 بریز، تا خطاهاى شما را ببخشیم و بزودي (پاداش) نیکوکاران راخواهيم افزود. ﴿58﴾

 اما آنها که ستم کرده بودند این سخن را به غیر آنچه به آنها گفته شده بود تغییر

 دادند .ما نیز بر این ستمگران به خاطر فسق و گناهشان ، عذابى از آسمان

 فرو فرستادیم .﴿59﴾

 و (خاطر بیاورید) هنگامى که موسى (در آن بیابان خشک و سوزان که بنى اسرائیل

 از جهت آب، سخت در مضیقه قرار داشتند، از خداوند خود، براى قومش) تقاضاى آب

 کرد پس (ما) به او گفتيم که عصاى خود را بر سنگ بزن .پس ناگهان دوازده چشمه

 آب از آن با سرعت و شدت جارى شد .(هر یک از این چشمه ها به سوى طایفه اى

 سرازیر گردید،) به گونه اى که اسباط و قبائل بنى اسرائیل هر کدام  بخوبى چشمه

 خود را مى شناختند و از روزي خدا بياشاميد و به فساد در زمين ادامه ندهيد. ﴿60﴾

 و (به خاطر بیاورید) زمانى را که گفتید: اى موسى ما هرگز نمى توانیم به یک

 نوع غذا قناعت کنیم. بنابراین از خدایت براي ما بخواه كه از آنچه از زمین مى روید،

 براى ما قرار دهد .از سبزیجات ، خیار، سیر، عدس و پیاز (ولى موسى به آنها)

 گفت :آیا شما غذاى پست تر را در مقابل آنچه بهتر است انتخاب مى کنید؟ (اکنون

 که قدرنمي دانيد) به مصربروید ، زیرا آنچه مى خواهید در آنجا است و خداوند (مهر)

 ذلت و فقر را بر( پیشانى) آنها زد و دوباره به غضب الهى گرفتار شدند .چون آنها آیات

 الهى را انکار مى کردند و پیامبران را بنا حق مى کشتند و این به خاطر آن بود که آنها

 گناه مى کردند و تعدى و تجاوز داشتند. ﴿61﴾

 تحقيقا"كساني كه ايمان آورده‏اند، و كساني از يهود و نصاري و صابئان (پيروان يحيي

 يا نوح يا ابراهيم) كه ايمان بخدا و روز رستاخيز آورده‏اند و عمل صالح انجام داده‏اند، پس

 پاداششان نزد پروردگارشان است، و هيچگونه ترس و غمي براي آنها نيست.﴿62﴾

 و (به خاطر بیاورید) زمانى را که از شما پیمان گرفتیم و كوه طور را بالاى سر شما قرار

 دادیم (و گفتیم) آنچه را (از آیات الهى ) به شما داده ایم با قدرت و قوت بگیرید و

 آنچه را در آن است را ياد كنيد، تاشايد شماپرهیزکار شوید. ﴿63﴾

 سپس بعد از آن روى گردانديد، پس اگر بخشش و رحمت الهى در حق شما نبود، از

 زيانكاران مى‌شديد. ﴿64﴾

 و قطعا" کسانى را که از میان شما در روز شنبه نافرمانى  کردند، دانستید .پس ما

 به آنها گفتیم : به صورت بوزینگان طرد شده اى در آئید . ﴿65﴾

 پس ما آن را کیفر و عبرتى براى مردم آن زمان و زمانهاى بعد قرار دادیم و(همچنین)

 پند و اندرزى براى پرهیزکاران. ﴿66﴾

 و (به خاطر بیاورید) زمانى را که موسى به قومش گفت تحقيقا"خداوند به شما

 دستور مى‌دهد كه ماده ‌گاوى راذبح كنيد، گفتند: آیا ما را به مسخره

 گرفته اى ؟! گفت: پناه بر خدا مى‌برم كه [مبادا] از نادانان باشم.‌﴿67﴾

 گفتند:براي ما از پروردگارت بخواه، براى ما مشخص کند که این چگونه گاوى

 باید باشد؟! موسي (ع)گفت : تحقيقا"خداوند مى فرماید، باید ماده گاوى باشد که نه

 پیر و از کار افتاده (باشد) و نه بکر و جوان(باشد)، بلکه میان این دو باشد. پس آنچه به

 شما دستور داده شده است، انجام دهید. ﴿68﴾

 گفتند: از پروردگارت براي ما بخواه که براى ما روشن کند که رنگ آن باید چگونه باشد؟!

 موسى (علیه السلام ) در پاسخ گفت : تحقيقا"خدا مى فرماید: تحقيقا" آن گاو

 ماده اى باشد، زرد یکدست که رنگ آن، بینندگان را شاد و مسرور سازد. ﴿69﴾

 گفتند:براي ما از پروردگارت بخواه تا براى ما روشن کند این چگونه (گاوى)

 باید باشد؟ تحقيقا"( این) گاوماده براى ما مشتبه شده است و اگر خدا

 بخواهد ،تحقيقا"ما حتما"هدایت خواهیم شد. ﴿70﴾

 موسى(ع) گفت : خدا تحقيقا" مى فرماید: تحقيقا" آن گاو ماده اي است که

 (هنوز) براى کشت و زرع و آب کشى رام نشده ،بي عيب بوده ، رنگش یکدست

 است .گفتند: حالا حق مطلب را ادا کردى. سپس آن را ذبح كردند و نزديك بود اين

 كار را نكنند. ﴿71﴾

 و (به خاطر بیاورید) زمانى را که كسى را كشتيد، پس درباره او (با يكديگر)به ستيزه

 پرداختيد (و به گردن همديگر انداختيد) و خداوند آشكاركننده چيزى است كه پنهان

 مى‌ساختيد. ﴿72﴾

 آنگاه گفتيم او را[بدن آن كشته‌]  به بخشى از بدن گاو ماده بزنيد [تا زنده شود] و

 خداوند اين چنين، مرده را زنده مى‌كند و آيات خويش را به شما نشان مي دهد، تا

 شايد شما بينديشيد. ﴿73﴾

 سپس دلهايتان پس از آن سخت شد، همانند سنگ، يا از آن سخت‌تر، وتحقيقا" از

 بعضي سنگها بخاطر شكافتن ،از آن نهرها جاري مي شود و تحقيقا" بعضي از آن

 بخاطر شكستن، پس آب از آن بيرون مى‌آيد و تحقيقا" بعضي ازآن بخاطر ترس از

 خدا،(ازكوه) فرو مى‌افتد و خدا از آنچه مى‌كنيد ،غافل نيست‌. ﴿74﴾

 اى مؤمنان‌، آيا اميد داريد كه [يهوديان‌] به شما ايمان آورند، و حال آنكه گروهى از

 آنان كلام الهى را مى‌شنيدند ،سپس پس از فهم و درک آن را تحریف مى كردند،

 در حالى که آگاه بودند. ﴿75﴾

 و چون با مؤمنان روبه‌رو شدند، گفتند كه ايمان آورده‌ايم و چون بعضي از آنها با

 همديگر تنها شدند، گفتند: آيا آنچه خدا بر شما آشكار كرده است، با آنان درميان

 مى‌گذاريد، تا در پيشگاه خداوند با آن بر شما حجت آورند، آيا پس نمي فهميد؟﴿76﴾

 آيا نمى‌دانند كه تحقيقا"خداوند آنچه را كه پنهان و آنچه را كه

 آشكار مى‌كنند، مى‌داند؟﴿77﴾

 و [بعضى] از آنان بى‏سوادانى هستند كه [محتويات] كتاب [خدا] را جز آرزوهائي

 نمى‏دانند و اين درحالي است كه فقط گمان مى‏برند.( از کتب آسمانى هیچ چیز

 نمیدانند، و مشتى اکاذیب و خرافات را بعنوان کتاب آسمانى پذیرفته اند.) ﴿78﴾

 پس واى بر كسانى كه كتاب را به دست خويش مى‌نويسند و سپس براى آنكه

 آن را به بهاى ناچيزى بفروشند، مى‌گويند: اين از نزد خداوند است، پس واى بر آنان

 از آنچه به دست خويش نوشته‌اند و واى بر آنان از آنچه كه به دست مى‌آورند. ﴿79﴾

 و گفتند:" آتش دوزخ به جز فقط چند روزمعدود به ما نمى‌رسد"، بگو:" آيا از خدا

 پيمان گرفته‌ايد"- كه البته خداوند خلف وعده نخواهد كرد- يا "چيزى را كه

 نمى‌دانيد به خدا نسبت مى‌دهيد"﴿80﴾

 آري كسي كه كاربدي را انجام دهد و تاثير آنجام آن كاربد بردل او احاطه گردد( آن

 ويژگي بد را هرگز نتواند،ترك كند) پس اينها درعذاب جهنم جاودانه خواهند بود. ﴿81﴾

 و كساني كه ايمان آوردند و كارهاي شايسته انجام دادند، اينها در بهشت

 جاودانه خواهند بود. ﴿82﴾

 و (به یاد آورید)زمانى را که از بنى اسرائیل پیمان گرفتیم :جز الله را پرستش نکنید

 و نسبت به پدر و مادرو خویشاوندان و یتیمان و مستمندان نیکى کنید و با سخنان نیکو

 با مردم سخن گوئید و نماز را بر پا دارید و زكات را بپردازيد.اما شما جز گروه اندکى

 رويگردان شديد و شما اعراض كرديد. ﴿83﴾

 و (به یاد آوريد)هنگامى که از شما پیمان گرفتیم :خون یکدیگر را نریزید و یکدیگر را

 از خانه ها و کاشانه هاى خود بیرون نکنید. شما به همه این موارد اقرار

 کردید و بر این پیمان گواه بودید. ﴿84﴾

 سپس شما همانها هستيد که یکدیگر را به قتل مى رسانید و جمعى از خود را از

 سرزمینشان آواره مى کنید،به گناه و ستمگرى در برابر آنان همدست مى‌شويد و اگر

 به (صورت) اسارت نزد شما آیند،با فدیه آزادشان می کنید. در حالى که بیرون ساختن

 آنها (از خانه و کاشانه شان از آغاز بر شما)حرام بود. آیا پس به بعضى از دستورات

 کتاب الهى ایمان مى آوریدو نسبت به بعضى کافر مى شوید؟! جزاى کسى از شما

 که چنین كاري را انجام مي دهد، چيزي جز رسوائى در زندگى دنیا نخواهدبود و در

 روز قيامت به شديدترين عذاب بازگردانده مي شوند و خداوند از اعمال

 شما غافل نیست .﴿85﴾

 اينان كسانى هستندكه زندگانى دنيا را به (بهاى) آخرت خريدند، پس، ازعذاب آنها

 كاسته نمي شود و يارى نمي شوند. ﴿86﴾

 و قطعا" ما به موسى کتاب آسمانى(تورات)دادیم و بعد از او پیامبرانى پشت

 سر یکدیگر فرستادیم و به عیسى بن مریم دلائل روشن دادیم  و او را بوسیله

 روح القدس تقويت نمودیم. ولي آیا اين پيامبران، هركدام نزد شما آمد كه

 هوي نفس شما را برآورده نمي كرد، تكبرنورزيديد؟ پس گروهى (از آنها) را تکذیب

 کردید، و گروهى را به قتل رساندید. ﴿87﴾

 وگفتند: دلهاى ما در غلاف است (و ما از این سخنان چیزى درک نمى کنیم) بلكه

 خداوند بخاطر كفرشان آنها را لعنت كرد.

 پس تعداد كسانيكه ايمان آوردند، كم بودند. ﴿88﴾

 و هنگامی که از نزد خدا کتابی برایشان آمد که تصدیق کننده کتابی است که با

 آنان است و ازقبل درخواست پيروزي بركافران مي كردند. پس وقتی که آنچه را

 می شناختند، برایشان آمد، منکرِ آن شدند، پس لعنت خدا بر کافران باد. ﴿89﴾

 چه بد، آنها به آن خود را فروختند ،اينكه  به آنچه خداوند نازل کرده است، از روي

 ستم کافر شدند،(و) اينكه (معترض بودند چرا) خداوند آیات خود را بر هر کس از

 بندگان خود بخواهد به فضل خویش نازل مى کند. پس خشم خداوند یکى پس

 ازدیگرى دوباره آنها را فرا گرفت و براى کافران(مجازات)عذاب خوارکننده است.﴿90﴾

 و هنگاميكه به ايشان گفته شدبه آنچه خداوند نازل كرده است، ايمان آوريد، گفتند: به

 آنچه بر [پيامبر] خودمان نازل شده است، ايمان مى‌آوريم، و آنچه جز آن است، را انكار

 مى‌كنند، حال آنكه آن [كتاب‌] حق و تصديق كننده كتابي است، كه(همراه) با آنها

 مي باشد. بگو: اگر مؤمن بوديد، پس چرا پيامبران الهى را در گذشته مى‌كشتيد؟﴿91﴾

 و حتما"موسي با دلايل روشن (به نزدشما) آمد، سپس درغياب او، گوساله را

 (به پرستش) گرفتيد و شما ستمكار هستيد. ﴿92﴾

 و (به ياد آوريد) هنگامي را كه از شما پيمان گرفتيم و [كوه‌] طور را برفراز شما

 برافراشتيم [و گفتيم:‌] آنچه به شما داده‌ايم، با قوت بگيريد و گوش شنوا داشته

 باشيد. گفتند: شنيديم و سرپيچيي كرديم [و نشنيده گرفتيم‌] و بر اثر كفرشان

 محبت گوساله رادر دلهايشان جاي دادند، بگو: چه بد ايمان شما به آن شما را

 فرمان مي دهد،[كه آن كا را انجام دهيد]، اگر مؤمن مي باشيد. ﴿93﴾

 بگو: اگرخانه آخرت كه نزدخداوند است،از غير مردم به صورت خالص (تنها) براي

 شما مي باشد، پس آرزوى مرگ کنید، اگر راست مي گوئيد. ﴿94﴾

 و به خاطراعمال (بدي) كه انجام داده اند، هرگز آرزوي آنرا نمي كنند و خداوند از

 ستمكاران آگاه است. ﴿95﴾

 و حتما" تو آنها را حریصترین مردم بر زندگى مى يابي ، و (حتى) حریص تر از

 مشرکان. هر یک از آنها دوست دارد كه هزار سال عمر کند. ولى این عمر طولانى،

 او را از عذاب (خداوند) باز نخواهد داشت و خداوند نسبت به اعمال آنها بینا است.﴿96﴾

 بگو هر كس دشمن جبرئيل باشد ،[بداند] كه قطعا" او آن را با اجازه خداوند بر دل تو

 نازل كرده است كه تصديق كننده چيزي مي باشد كه پيش رويش مي باشد و

 مايه هدايت و بشارت براي مؤمنان است. ﴿97﴾

 هركس دشمن خداوند و فرشتگانش و پيامبرانش و جبرئيل و ميكائيل باشد، پس

 قطعا" خداوند دشمن كافرين مي باشد. ﴿98﴾

 و قطعا" بر تو آياتي با دلايل روشن نازل كرديم و چه كسي جز

 بدكاران به آن كفر مي ورزند؟﴿99﴾

 چرا هر گاه پيمانى بستند، گروهى از آنان آن را شكستند. بلكه

 بيشتر آنان ايمان نمي آورند. ﴿100﴾

 و چون پيامبرى از سوى خداوند به نزد ايشان آمد كه تصديق كننده آن چيزي

 بود كه با آنان بود ،گروهى از اهل كتاب، كتاب الهى را به

 پشت سر انداختند، گويى [حقيقت را] نمى‌دانند. ﴿101﴾

 و از آنچه شياطين در فرمانروايى سليمان مى‌خواندند، پيروى كردند و

 سليمان كفر نورزيد، ولى شياطين كفر ورزيدند. آنان به مردم سحر و نيز آنچه

 كه بر دو فرشته (به نامهاي)هاروت و ماروت در بابل نازل شده بود،

 مى‌آموختند و اين دو به هيچ كس چيزى نمى‌آموختند، مگر آنكه مى‌گفتند: قطعا"

(خداوند بوسيله) ما (شما را ) آزمايش (مي كند).پس  كافر مشو. پس [مردمان‌]

 از آن دو مى‌آموختند، آنچه كه مايه جدائي بين مرد و همسرش مي شود، و

 البته به  كسى زيان رسان نبودند، مگر با اجازه خداوند، و چيزى مى‌آموختند كه

 به ايشان زيان مى‌رساند و سودى برايشان نداشت، و قطعا" مى‌دانستند كه هر

 كس خريدار آن باشد، براي آخرت او بهره‌اى ندارد و چه بداست آن چيزي را كه

 به جان خريدند،اگر مى‌دانستند . ﴿102﴾

 و قطعا"هر گاه آنان ايمان آورده و پرهيزكاري مي كردند، حتما" منافعى که نزد

 خدا (مي يافتند)، بهتر است، اگر مى‌دانستند. ﴿103﴾

 اي كسانيكه ايمان آورديد، (براي درخواست مهلت ) ازكلمه "راعنا" استفاده

 نكنيد و (بجاي آن) ازكلمه "انظرنا" استفاده كنيد و گوش كنيد. (چون يهود اين

 كلمه را فحش مي داند و از آن براي ناسزاگوئي به حضرت رسول استفاده

 مي كند) و براي كافرين عذابي دردناك مي باشد. ﴿104﴾

 كسانى از اهل كتاب كه كافرشده اند و همچنين مشركان، دوست ندارند كه

 از سوى پروردگارتان خيرى بر شما نازل گردد و خداوند هر كس را كه بخواهد،  به

 رحمت خويش اختصاص مي دهد و خداوند صاحب فضل بزرگ مي باشد. ﴿105﴾

 (ما عین) یک آیت را بکلى از بین نمى بریم ، و یا آنکه یادش را (از دلهاى شما)

 نمى بریم ، مگر آنکه آیتى بهتر از آن و یا مثل آن مى آوریم . آیا نمى دانى که

 قطعا"خداوند بر هر چیزي توانا است ؟﴿106﴾

 آيا نمي داني كه حکومت آسمانها و زمین قطعا" از آن خدا است و غير ازخداوند

 براي شما سرپرست و ياوري نمي باشد. ﴿107﴾

 آيا مى‌خواهيد از پيامبرتان درخواستهايى بكنيد، همچنانكه قبلا" از موسى

 درخواست شد؟ و هر كس كفر را جانشين ايمان سازد، به راستى كه از

 راه راست گمراه شده است‌. ﴿108﴾

 بسیارى از اهل کتاب به خاطر حسدورزي خودشان، دوست داشتند شما را

 بعد از ایمانتان (به خدا و رسول اكرم) به کفر باز گردانند ،با اینکه حق براى آنها

 کاملا آشکار شده است . پس عفو کنید و گذشت نمائید، تا خدا فرمان خودش را

 بفرستد. حتما" خداوند بر هر چیزى توانا است. ﴿109﴾

 و نماز را بپا داريد و زكات بدهيد و آنچه از نیکی از پیش براي خود(براي ذخيره آخرت)

 مى فرستید، آن را نزد خدا (در سراى دیگر) خواهید یافت. قطعا" خداوند به

 آنچه كه انجام مي دهيد، آگاه است. ﴿110﴾

 و گفتند: كسي جز از يهود يا نصاري وارد بهشت نخواهدشد. اين از آرزوهايشان

 است. بگو: اگر راست مي گوئيد، دليلتان را بياوريد. ﴿111﴾

 بله ،كسي كه خودش راتسليم خدا كند و چنين شخصي نيكوكاراست ، پس

 پاداش او نزد پروردگارش براي اوست و نه ترسي برآنها مي باشد و نه

 اندوهگين مي شوند. ﴿112﴾

 و یهودیان گفتند: مسیحیان هیچ موقعیتى  ندارند، و مسیحیان  گفتند : یهودیان

 هیچ موقعیتى ندارند و آنها كتاب مي خوانند.همچون اين سخن را كسانى هم كه

 نمى‌دانند، سخنى همانند سخن ايشان گفتند. سرانجام خداوند در روز قيامت، در

 آنچه اختلاف داشتند، بين آنها داورى خواهد كرد. ﴿113﴾

 و چه  كسي ظالمتر از كسي است كه مانع از اين شود كه نام خدا در مساجد ياد

 شود وسعي درخراب كردن آن بكند. اينها داخل آن نمي شوند، مگر با ترس. براي آنها

 در دنيا رسوائي و براي آنها در آخرت عذابي بزرگ مي باشد. ﴿114﴾

 و مشرق و مغرب براي خدا است. پس هركجا روي كنيد، پس به سوى خداوند

 است. بى‌گمان احاطه خداوند وسعت دارد، و به هر چيزي آگاه است . ﴿115﴾

 و گفتند: خداوند فرزندي گرفته است. او منزه است. بلكه آنچه در آسمانها

 و زمين است، براي اوست. همه او را بندگي مي كنند. ﴿116﴾

 او پديدآورنده آسمانها و زمين است، و چون به (انجام) كارى اراده كند، فقط

 به او مى‌گويد: (اينطور) باش. پس (اينطور) مي شود. ﴿117﴾

 و كسانيكه نمي دانند، گفتند: چراخداوند با ماصحبت نمي كند يا آيه اي را براي

 ما نمي فرستد. كسانيكه قبل از آنها بودند، ماننداين سخن آنان گفتند.قلبهاي آنها به

 هم شباهت دارد. قطعا" آيات را با دلايل روشن براي يقين كنندگان بيان كرديم. ﴿118﴾

 حتما" ما تو را به حق ،بشارت دهنده و ترساننده فرستاديم و از اصحاب جهنم

 سوال نمي شود. ﴿119﴾

 يهوديان و مسيحيان از تو راضي نمي شوند ، مگر آنكه از آئين آنها تبعيت كني.

 بگو: قطعا"هدايت خداوند همان هدايت (اصلي) است و اگر از هوي و هوس آنها

 بعد از آنكه (نسبت به آن) آگاهي يافتي ، تبعيت كني ،(در آن صورت) خداوند

 سرپرست و ياري كننده تو نخواهد بود. ﴿120﴾

 كسانيكه به آنها كتاب داديم، آنرا آنگونه كه شايسته است ، مي خوانند. آنها به

 او ايمان مي آورند و كسي كه به آن كفر بورزد ، پس از زيانكاران خواهد بود. ﴿121﴾

 اي بني اسرائيل ياد كنيد نعمتي را كه برشما ارزاني داشتم و اينكه من شما

 را برجهانيان برتري دادم. ﴿122﴾

 و از آن روز بترسید که هیچکس به جاى دیگرى جزا نمى بیند و چیزى به

 عنوان غرامت و بدل از آن پذيرفته نمي شود و هیچ شفاعتى او را سود ندهد و

 آنها ياري نمى شوند. ﴿123﴾

 و هنگاميكه پروردگار ابراهيم (ع) او را با كلماتي (دستور ذبح اسماعيل(ع)) 

 آزمايش كرد. پس اوآن (كلمات) را (با دستور ذبح يك حيوان) تمام كرد،(درآن هنگام

 به حضرت ابراهيم (ع)) گفت: حتما" من تورا براي مردم امام قرار مي دهم.(ابراهيم

 (ع)) گفت:و ازنسل من (چطور؟خداوند)گفت:عهد من به ستمكاران نمي رسد.﴿124﴾

 و هنگامى که خانه کعبه را محل بازگشت و امن براي مردم قرار دادیم و ازمقام ابراهیم

 محلي را براي نماز بگيريد و ما با ابراهیم و اسماعیل عهد کردیم که خانه ام را براى

 طواف کنندگان  و کسانیکه مى خواهند، در آن اعتکاف کنند و ركوع كنندگان ،

 سجده كنندگان (نمازگزاران) پاك كنند. ﴿125﴾

 و هنگامى که ابراهیم عرض کرد:پروردگارا این (سرزمین) را شهرامنى قرار ده و اهالي

 آن رااز ميوه ها (نعمتها) روزى ببخش، كساني از آنان که به خدا و روز بازپسین ایمان

 آورده اند.(خداوند)فرمود:و كسي كه كفر ورزيد، بهره کمى (از این ثمرات ) به آن خواهم

 داد.سپس او را به عذاب آتش مى کشانم و چه بد سر انجامى مي باشد. ﴿126﴾

 و هنگامى  که ابراهیم  پایه هاى خانه (کعبه ) را بالا مى برد، و اسماعيل

 (گفتند:)پروردگارا! از ما بپذیر حتما" تو شنواي دانائى . ﴿127﴾

 پروردگارا و هردو ما را تسليم خودت قرارده و از نسل ما امتي كه تسليم تو باشند

 و مناسك (حج) ما را به ما نشان بده و از ما درگذر. حتما" تو خودت بسيار توبه پذير

 مهربان هستي. ﴿128﴾

 پروردگارا ودرميان آنهاازخودشان پيامبري رابرگزين كه آيات تو رابراي آنها بخواند وكتاب و

 حكمت به آنها بياموزد وآنها راپاك گرداند.حتما" توخودت باعزت باحكمت هستي. ﴿129﴾

 وكسي نيست كه ازآئين ابراهيم اعراض كند،جزآنكه نفس اوحماقت كرده است وقطعا"

 او را در دنيا كاملا" خالص كرديم و قطعا" او در آخرت حتما" از صالحين خواهدبود. ﴿130﴾

 هنگامي كه پروردگارش به او گفت: تسليم شو (ابراهيم)

 گفت: تسليم پروردگار جهانيان شدم. ﴿131﴾

 و ابراهیم و یعقوب فرزندان خود را به آن وصیت کردند. اي فرزندان من ! حتما" خداوند 

 براى شما دين راخالص كرده است ،پس همواره ملازم با اسلام باشید، تا درهنگام

 مرگ جزاين نباشد كه شما مسلمان باشيد. ﴿132﴾

 آيا شما هنگام مرگ يعقوب شاهد بوديد، هنگامي كه به فرزندانش گفت:  پس از

[درگذشت‌] من چه مى‌پرستيد؟ گفتند: خداى تو را و خداى پدرانت ابراهيم و اسماعيل

 و اسحاق را كه خدايى يگانه است، مى‌پرستيم و ما تسليم او هستيم‌. ﴿133﴾

 آنهاامتى بودندکه درگذشتند،آنچه بدست آوردند،براي خودشان است وآنچه شما بدست

 آورديد، براي خودتان است و از آنچه آنها انجام داده اند، پرسيده  نمي شويد. ﴿134﴾

 و گفتند: يهودي يا مسيحي باشيد تا هدايت شويد. بگو بلكه بايد به آئين

 ابراهيم ميانه رو (روي آوريد) و از مشركين نبود. ﴿135﴾

 بگوئيد: به خداوند و آنچه كه بر ما نازل شده است و آنچه كه بر ابراهيم و اسماعيل و

 اسحاق و يعقوب و پيامبران اسباط (پشت سرهم)  بني اسرائيل نازل شده است، و

 آنچه كه به موسي وعيسي داده شده است و آنچه كه به پيامبران از جانب

 پروردگارشان داده شده است، ايمان آورديم . بين احدي از آنها جدائي نمي اندازيم

 و ما تسليم او مي باشيم. ﴿136﴾

 پس اگر شبيه آنچه كه شما به آن ايمان آورديد،ايمان آوردند،پس قطعا" هدايت شده اند

 و اگر روي گردانند، پس قطعا" آنهادرگمراهي مي باشند. پس بزودي (ياري) خداوند در

 برابر آنها تورا كفايت مي كند و او شنواي دانا مي باشد. ﴿137﴾

 رنگ خداو چه رنگي بهتر از رنگ خدا است؟ و ما او را عبادت مي كنيم. ﴿138﴾

 بگو:آيا درموردخداوندباما بگومگو مي كنيد؟واوست كه پروردگارما و پروردگارشما است و

 اعمال ما براي ماواعمال شما براي خودتان است وما براي او اخلاص مي ورزيم.﴿139﴾

 آيا مي گوئيد: حتما" ابراهيم  و اسماعيل واسحاق و يعقوب وپيامبران پشت سرهم

 بني اسرائيل ،يهودي يا مسيحي بودند، بگو : آيا شما آگاه تر هستيد يا خداوند؟ و چه

 كسي ظالم تر از كسي است كه شهادتي را كه خداوند در نزد او گذاشته است، را

 پنهان كند و خداوند از آنچه كه انجام مي دهيد، غافل نيست. ﴿140﴾

 آنهاامتى بودندکه درگذشتند،آنچه بدست آوردند،براي خودشان است وآنچه شما بدست

 آورديد، براي خودتان است و از آنچه آنها انجام داده اند، پرسيده نمي شويد. ﴿141﴾

 احمقهائي از اين مردم هستند كه به زودى خواهند گفت: چه چيز آنان را از قبله‌

 خودشان كه بر آن بودند، بازگرداند؟ بگو: مشرق و مغرب براي خداوند است. هركس

 را كه بخواهد، به راه راست هدايت مي كند. ﴿142﴾

 و بدين ‌سان شما را امتي ميانه قرارداديم تا برمردم گواه باشيد و پيامبر بر شما گواه

 باشد، و قبله‌اى را كه بر آن بودى،قرارنداديم، مگربراي آنكه بدانيم كه چه كسى 

 پيروى از پيامبر مى‌كند، درمقايسه با كسى كه برپاشنه اش (از عقيده‌اش)

 برمى‌گردد. و آن [پيروى‌] جز بر كسانى كه خداوند هدايتشان كرده است، حتما"

 گران مى‌آيد، و خداوند هرگز ايمان شما را ضايع نمى‌گرداند، به راستى كه

 خداوند نسبت به مردم حتما" رئوف مهربان است‌. ﴿143﴾

 قطعا" تغيير حالت چهره ات را به  آسمان مي بينيم.پس حتما" (روي) تو را به سوى

قبله اى که از آن راضى خواهى بود ، بر مى گردانیم . پس رويت را به سوي كعبه

 برگردان  و هركجا هستيد ، روي خود را به كعبه برگردانيد و قطعا" كساني كه

 به آنها كتاب داده شده است،حتما" مي دانند كه آن (تغييرقبله) از جانب  پروردگارشان

 برحق مي باشد و خداوند از آنچه كه انجام مي دهند، غافل نيست. ﴿144﴾

 و اگربه كساني كه به آنها كتاب داده شده است، همه نشانه ها رابدهي ، تبعيت از

 قبله تو نمي كنند و توهم از قبله آنها تبعيت نمي كني و بعضي از آنها متابعت از قبله

 بعضي ديگر نمي كنند و اگر ازهوي و هوس آنها بعد ازآنكه (نسبت به آن) آگاهي

 يافتي ، تبعيت كني، درآن صورت حتما" از ظالمين خواهي بود. ﴿145﴾

 كساني كه به آنها كتاب داده شده است، آنراهمچون فرزندانشان مي شناسند

 و قطعا"بعضي از آنهاحق را پنهان مي كنند، درحاليكه مي دانند. ﴿146﴾

 حق از جانب پروردگارت مي باشد، پس از شك كنندگان نباش . ﴿147﴾

 و براي هركدام وجهه ودليلي وجود دارد . خداوند است كه آن(قبله) را تعیین نموده

 است. پس در اعمال خیر درهركجا كه هستيد، بر یکدیگر سبقت بجوئید .خداوند به

 همه شما (نعمت) مي دهد.حتما" خداوند بر هر چيزي توانا است. ﴿148﴾

 و از هركجا خارج شدي ، روي خود را بسوي كعبه برگردان و حتما" آن حقي از جانب

 پروردگارت مي باشدو خداوند از آنچه كه انجام مي دهيد،غافل نيست. ﴿149﴾

 و از هركجا خارج شدي ، روي خود را بسوي كعبه برگردان و هركجا كه بوديد،روي خود

 را به سوي كعبه برگردانيد،تا براي مردم برعليه شما دليلي وجود نداشته باشد.مگر

 كساني از آنان كه ظلم كردند.پس از آنها نترسيد واز من بترسيد و (اين تغيير قبله)

 براي آن است كه نعمتم را براي شما تما م كنم و شايد شما هدايت شويد. ﴿150﴾

 همچنانكه درميان شما از خودتان پيامبري را فرستاديم، تا براي شما آيات ما را بخواند

 و شما را پاك گرداند و به شما كتاب وحكمت بياموزد و آنچه را كه

 نمي دانستيد، به شما ياد دهد. ﴿151﴾

 پس مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم و مرا شكرگزاري كنيد و كفر نورزيد. ﴿152﴾

 اي كساني كه ايمان آورده ايد ،از صبر ونماز ياري بجوئيد. حتما" خداوند با

صابران است. ﴿153﴾

و نگوئيد كساني كه در راه خدا كشته مي شوند، ازمردگان هستند ، بلكه زنده

هستند، ولي شما نمي توانيد درك كنيد. ﴿154﴾

و حتما" شما را به چيزهائي از (موارد) ترس وگرسنگي و نقص در اموال و نفوس

 و ميوه ها (نتيجه تلاشها) آزمايش مي كنيم و به صابران بشارت بده. ﴿155﴾

كساني كه هنگامي به آنها مصيبتي وارد شد، گفتند: اينكه  ما براي خداهستيم و

اينكه ما به سوي او بازگشت مي كنيم. ﴿156﴾

آنها (كساني هستند كه)از جانب پروردگارشان  برآنها درود ورحمت مي باشد و

آنها خودشان از هدايت يافتگان هستند. ﴿157﴾

قطعا" (كوه هاي)صفا ومروه از علامتهاي (ياد) خداوند مي باشد.پس كسي كه

 (اعمال )حج يا عمره را بجا مي آورد، برآن گناهي نيست كه آن دو را طواف نمايد

 و كسي كه طواف مستحبي كند، بهتراست. پس حتما" خداوند شكركننده

 دانا مي باشد. ﴿158﴾

حتما" كساني كه  آنچه ما  از دلايل روشن و هدايت نازل كرديم، بعد از آنكه آنرا در

 كتاب براي مردم بيان كرديم، كتمان مي كنند ،خداوند آنها را لعنت مي كند و

لعنت كنندگان آنها را لعنت مي كنند. ﴿159﴾

مگر كساني كه توبه كردند و اصلاح كردند و (آن آيات) را بيان كردند، پس از

آنها مي گذرم ومن بسيار توبه پذير مهربان هستم. ﴿160﴾

حتما" كساني كه كفر ورزيدند و مردند در حاليكه كافر بودند،خداوند و فرشتگان

و همه مردم آنها را لعنت مي كنند. ﴿161﴾

آنها جاودانه در این لعنت خواهند بودٕ، بى آنکه عذاب خدا از آنها تخفیف یابد و

مهلت و تاءخیرى به آنها داده شود. ﴿162﴾

وخداي شما خدائي واحد است .هيچ خدائي غير از اونيست. بخشنده

 مهربان است. ﴿163﴾

حتما" در آفرينش آسمانها و زمين و اختلاف شب و روز وكشتي كه در دريا براي

 تجارت مردم حركت مي كندو آنچه كه خداوند از آسمان از آب نازل كرد، پس زمين

 را بعد از مرگش زنده كرد و درآن هرموجود زنده اي را كسترش داد و وزش بادها

و ابري كه دربين آسمان وزمين  تحت فرمان است،حتما" نشانه هائي براي

متفكران مي باشد. ﴿164﴾

و از مردم كساني هستند كه غير از خداوند معبودي را برمي گزيند، آنها را مانند

 دوست داشتن خداوند،دوست مي دارند و كساني كه ايمان آورده اند، خدا را بيش

 از همه دوست دارند و اگر كساني كه ظلم كردند، درهنگاميكه عذاب را مشاهده

مي كنند، ببيني (متوجه خواهند شد) كه همه قوت و توان براي خداوند است و

اينكه خداوند مجازات شديد مي كند. ﴿165﴾

در آن هنگام، كساني كه تبعيت شدند،(رهبران ظالمان) از كساني كه آنان را تبعيت

كردند (پيروان آنها) بيزاري جسته (و آنها را رد مي كنند) و مجازات خدا را مشاهده

 می‌کنند؛ و دستشان از همه جا کوتاه می‌شود. ﴿166﴾

و كساني كه تبعيت كردند (پيروان ظالمين) مي گويند: اگردوباره به دنيا برگرديم، از

 آنان (از رهبران خود) بيزاري مي جوئيم ، همچنانكه ( امروز) ازما بيزاري جستند.

 خداوند اينچنين اعمالشان را  كه حسرت (عدم تبعيت از رهبرانشان را)     

مي خورند ، به آنها نشان مي دهد و آنها از آتش خارج نمي شوند. ﴿167﴾

اي مردم ازخوردنيهاي حلالي كه مطابق طبع سالم است، بخوريد وتبعيت از

 گامهاي شيطان نكنيد. قطعا" او براي شما دشمني آشكار مي باشد. ﴿168﴾

قطعا" او شما را به بدي و بي بند و باري و اينكه نسبت به خداوند چيزي بگوئيد كه

 نمي دانيد، فرمان مي دهد. ﴿169﴾

و هنگاميكه به آنها گفته شد "از آنچه كه خداوند نازل كرده است، تبعيت كنيد،"گفتند: "

 بلكه ما برآنچه كه پدرانمان را برآن يافتيم، تبعيت مي كنيم." آيا اگر پدرانشان در مورد

چيزي نينديشيده و راهي را نيافته بودند،( آيا باز از آنها تبعيت مي كنيد؟)﴿170﴾

و مثل كساني كه كافر شدند، مانند كسي است كه به خاطر درست نشنيدن صدايي

 كه (اورا) مي خوانند و موردخطاب قرار مي دهند ، آوائي سر مي زند. كر و گنگ و

نابينا هستند و از اين روى نمى‌انديشند. ﴿171﴾

اي كساني كه ايمان آورده ايد، از خوردني هائي كه مطابق طبع سالم است، به شما

 روزي داديم، بخوريد وخداوند را شكرگزاري كنيد، اگر تنها او را مي پرستيد. ﴿172﴾

حتما" بر شما مردار وخون وگوشت خوك و آنچه نامى جز نام خدا به هنگام ذبحش

برده باشند، حرام كرده است، ولي در حالت اضطرار كه از روي ناچاري بوده و

زياده طلبي نباشد ، گناهي براونيست.حتما" خداوند آمرزنده مهربان است. ﴿173﴾

قطعا" كساني كه آنچه خداوند از كتاب نازل كرده است ،را كتمان مي كنند و آنرا به

 بهاي اندك مي فروشند، آنها در درونشان جز آتش نمي خورند و خداوند در روز قيامت

 با آنها صحبت نمي كند وآنها راپاك نمي كند وبراي آنها عذابي دردناك مي باشد. ﴿174﴾

آنها كساني هستند كه گمراهي را به بهاي هدايت و عذاب را به بهاي آمرزش

 خريدند. پس چه چيز آنها رابرآتش  صبور كرد؟﴿175﴾

آن بدين جهت است كه قطعا" خداوند كتاب را به حق نازل كرد و قطعا" كساني كه

 در كتاب اختلاف دارند ، حتما" ازحق فاصله زيادي گرفته اند. ﴿176﴾

نيكي اين نيست كه صورتهاي خود را به سمت مشرق و مغرب روي گردانيد و

درواقع آن  است كه كسي به خداوند و روز آخرت و فرشتگان و كتاب و پيامبران ايمان

 آورده و از روي ميل و علاقه خود مال به نزديكان و يتيمان و افراد مسكين و در 

 راه ماندگان و درخواست كنندگان و بردگان (زندانيان) پرداخت نمايد و نماز را برپاداشته 

 و زكات دهد و هنگامي كه پيماني بستند، به آن وفا كنند و درتنگدستي و ناملايمات و

درسختي جنگ صبرپيشه كنند.آنها كساني هستند كه راست گفتند و آنها

همان پرهيزكارانند. ﴿177﴾

اي كساني كه ايمان آورديد، برشما درقتل قصاص مقرر شده است. آزاد به آزاد و

غلام به غلام، زن به زن. پس اگر کسى چيزي (هرمقدار)از ناحیه برادر خود مورد عفو

قرار گیرد، پس تبعيت كردن از كارپسنديده اي مي باشد و به آن به نيكي اداء كرده

 است. اين تخفيفي از پروردگارتان مي باشد و رحمت اوست. پس اگر كسي بعد

 ازاين (از اين حدود) تجاوز كند،به عذاب دردناك دچارخواهد شد. ﴿178﴾

و اي صاحبان خرد ، براي شما در قصاص زندگاني مي باشد. شايد

شما پرهيزكار شويد. ﴿179﴾

بر شما مقرر گرديده است كه چون مرگ يكى از شما فرارسيد ،اينكه مالى باقى گذارد،

براى پدر و مادر و خويشاوندان به نيكى وصيت كند . اين حق پرهيزگاران است‌. ﴿180﴾

پس كسي  كه بعد از آنكه آنرا (وصيت) شنيد، محتوي آن را تغيير داد، پس قطعا" گناه

 آن برعهده كساني مي باشد، كه آنرا تغيير داده اند. قطعا" خداوند شنواي

 دانا مي باشد. ﴿181﴾

پس كسي كه از ضايع شدن حق يا ايجاد گناه بترسد، پس بايد بين آنها اصلاح

كند.( اگربراي اصلاح بين آنها مجبور شد كه وصيت راتغيير دهد،) پس گناهي بر

او نيست. حتما" خداوند آمرزنده مهربان است. ﴿182﴾

اي كساني كه ايمان آورديد، برشما روزه مقررشده است.همچنانكه براي كساني

كه قبل از شما بودند،مقررشده بود. شايد شما پرهيزكار شويد. ﴿183﴾

چند روز معدود(را روزه بگيريد) پس اگر كسي از شما مريض بود يا در سفر بود، پس

روزهاي ديگر (را روزه بدارد) و براي كساني كه آن طلقت فرسا مي باشد،

خوراك مسكين( به عنوان) كفاره مي باشد. پس كسي كه بيشتر(اين) كار مستحبي

 را انجام دهد،( اطعام كند) ، پس براي او بهتر است و اگر روزه بگيريد، براي شما

 بهتر است،اگر مي دانستيد. ﴿184﴾

ماه رمضان كه قرآن در آن براي هدايت مردم و با دلايل روشن از هدايت و (براي)

 جداكردن حق از باطل نازل شده است، پس كسي از شما كه شهادت داد، اين

 ماه (رمضان) مي باشد، پس آن را روز بدارد ، و كسي كه مريض بود يا در سفر بود،

پس روزهاي ديگري را روزه بگيرد.خدا براي شما آساني مي خواهد نه سختي و

اين ايام را كامل كنيد (كل اين ماه را روزه بگيريد.) و خداوند را بخاطر آنكه شما را

هدايت كرد،به بزرگي ياد كنيد و شايد شما تشكر كنيد. ﴿185﴾

و هنگامي كه بندگان من از تو در مورد من سوال كردند، پس قطعا" من نزديك

هستم. اگر كسي مرا به دعوت بخواند،هنگامي كه مرا خواند، اجابت مي كنم .

پس طلب اجابت كردن از من بكنند وبه من ايمان بياورند. شايد آنها راه يابند. ﴿186﴾

آميزش جنسي با زنانتان در شب روزه داري براي شما حلال شده است. آنها لباسي

 براي شماهستند و شما لباسي براي آنهاهستيد. خداوند مي دانست كه قطعا" شما

 به خودتان خيانت مي كرديد. پس از شما درگذشت و شما رابخشد. پس الآن با آنها

مباشرت كنيد و جست وجو كنيد كه خداوند چه چيز را براي شما مكتوب كرده

 است و بخوريد و بياشلميد، تا هنگاميكه خط سفيد فجر در سياهي شب براي

 شما مشخص شود. سپس روزه را تا شب تمام كنيد و درحاليكه در مساجد معتكف

 مي باشيد، با زنانتان مباشرت نكنيد. اين حدود خداوند است، پس به آن نزديك نشويد.

 اينچنين خداوند آياتش را براي مردم روشن مي كند.شايد آنها پرهيزكار شوند. ﴿187﴾

و اموال یکدیگر را در میان خود به باطل و ناحق نخورید و از آن به حاكمان براى خوردن

 قسمتى از اموال مردم به گناه ، رشوه مي دهيد، در حالى که مى دانید . ﴿188﴾

از تو در مورد هلالهاي ماه مي پرسند.بگو آن وقتهاي معين شده براي مردم جهت انجام

 عمل خاص و(مثل)حج مي باشد وخوب نيست كه به خانه ها از پشت آن وارد شويد

 و ليكن كسي كه پرهيزكاري كند، نيكي(خوبي) مي باشد و به خانه ها

از درهاي آن وارد شويد واز خدا بترسيد. شايد شما رستگار شويد. ﴿189﴾

وكساني كه شما را مي كشند، در راه خدا بكشيد و از حد نگذرانيد. قطعا" خداوند

 متجاوزان رادوست ندارد. ﴿190﴾

و آنها را هر کجا يافتيد، به قتل برسانید و از هرجا که شما را بیرون ساختند ، آنها را

بیرون کنید وفتنه از كشتن بدتر است و در كنار مسجدالحرام با آنها جنگ نكنيد، تا

اينكه درآن با شما جنگ كنند. پس اگر شما را كشتند، پس آنها را بكشيد. اينچنين

جزاي كافرين مي باشد. ﴿191﴾

پس اگرخودداري كردند، پس قطعا" خداوند آمرزنده مهربان است. ﴿192﴾

و بكشيد آنها را تا فتنه اي نباشد ودين براي خداوند مي باشد. پس اگر خودداري

كردند،(شماهم دست برداريد) پس جزبرستمكاران نبايد تعدي كرد. ﴿193﴾

ماه حرام در برابر ماه حرام است و حرمت [شكنى‌] ها را بايد مقابله به مثل كرد، پس

هركس كه تعدي بر شما كرد، به همان گونه كه بر شما تعدي كرد، بر او تعدي كنيد

 و از خداوند بترسيد و بدانيد كه قطعا" او با پرهيزگاران است‌. ﴿194﴾

و در راه خدا انفاق كنيد و با دستانتان (خودتان را) به هلاكت نيندازيد و نيكوكاري

كنيد. قطعا" خداوند نيكوكاران را دوست دارد. ﴿195﴾

 حج و عمره را براى خدا به اتمام برسانید. پس اگر محصور شدید (و موانعى به شما

 اجازه نداد که پس از احرام بستن وارد مکه شوید) آنچه از قربانى فراهم شود، ذبح

کنید ( و از احرام خارج شوید) و سرهاى خود را نتراشید، تا قربانى به محلش برسد و

در قربانگاه ذبح شود .پس اگر کسى از شما بیمار بود یا از ناحيه سر در اذيت بود، پس

 فدیه اي (کفاره اى) از روزه یا صدقه یا گوسفند برعهده او مي باشد.پس هنگامى

که (از بیمارى و دشمن ) در امان بودید، پس کسانى که عمره تمتع را تمام کرده و به

 حج تمتع مي پردازند، آنچه از قربانى فراهم شود ، ذبح کنند. پس کسى که (قربانى )

نيافت، باید سه روز در ایام حج ، و هفت روز به هنگام بازگشت ، روزه بدارد، این ده روز

 کامل است .این (برنامه حج تمتع) براى کسى است که خانواده او نزد مسجد الحرام

نباشد و از خدا به پرهیزید و تقوا پیشه کنید و بدانید قطعا"خداوند عقاب و کیفرش

 شدید است . ﴿196﴾

ايام حج در ماههاى معینى است .( ماههاى شوال ، ذى القعده و ذى الحجه) پس

 كسي كه دراين ماه ها حج را بجا مي آورد،(باید بداند) آمیزش جنسى و انجام گناهان

و جدال كردن در حج نمي باشدو هر كارخيري كه انجام دهيد،خداوند آن را مي داند

و زادوتوشه تهيه كنيد. پس بهترين توشه پرهيزكاري مي باشد و اي صاحبان خرد

 از من بترسيد. ﴿197﴾

برشما گناهي نيست كه به دنبال فضلي (مانند كسب منافع اقتصادي) از جانب

 پروردگارتان باشيد. پس هنگاميكه از عرفات روانه شديد، پس خداوند را در

مشعرالحرام ياد كنيد و او را ياد كنيد ، به خاطر آنكه شما راهدايت كرد و قبلا" حتما" از

گمراهان بوديد. ﴿198﴾

سپس ازجانبي كه مردم روانه شدند(به سمت مني)، روانه شويد و از خداوند طلب

 آمرزش كنيد. قطعا" خداوند آمرزنده مهربان است. ﴿199﴾

 پس هنگامي كه مناسكتان را انجام داديد، پس همانطور كه شما (و) پدرانتان

(خداوند را) ياد كرديد، يا حتي شديدتر ياد كنيد.پس از مردم كسي است كه

 مي گويد : پروردگارا در دنيا به ما بده و براي او درآخرت بهره اي نيست. ﴿200﴾

 و از آنان كسي است كه مي گويد: پروردگارا به ما دردنيا خوبي و در آخرت خوبي بده

 و ما را از عذاب آتش حفظ فرما. ﴿201﴾

آنها ازآنچه كه كسب كردند، بهره مند مي شوند و خداوند سريعا" به حسابها رسيدگي

 مي كند. ﴿202﴾

و خداوند را در روزهاي معدودي (ايام تشريق) ياد كنيد. پس كسي كه تعجيل كرد، در

 دو روز انجام داد، گناهي مرتكب نشده است وكسي كه به تاخير انداخت، پس براو

گناهي نيست . درصورتي كه تاخيرانداختن، از روي پرهيزكاري باشد و از خداوند

بترسيد و بدانيد كه قطعا" شما به سوي او محشور مي شويد. ﴿203﴾

و از مردم كسي است كه گفتارش در مورد زندگي دنيا تو را به تعجب وا مي دارد و

خداوند را برآنچه كه در قلبش مي گذرد ، شاهد مي گيرد و او بيشترين

دشمني رادارد. ﴿204﴾

و هنگامي كه روي گرداند(دور شد) سعي كرد كه در زمين فساد كند و زراعت

 و نسل (انسان ودام) را هلاك كند وخداوند فساد را دوست ندارد. ﴿205﴾

و هنگامي كه به اوگفته مي شود كه از خدابترس ،بخاطر گناهان ،حرف در او اثر

نمي كند. پس جايش در جهنم است و چه بد جايگاهي است. ﴿206﴾

و از مردم كسي است كه نفس خود را براي كسب رضاي خداوند مي فروشد و

خداوند به بندگان مهربان است. ﴿ ۲۰۷﴾

اي كساني كه ايمان آورديد،همگي كاملا" تسليم (خداوند) باشيد و از دعوتهاي

شيطان تبعيت نكنيد.حتما" اوبراي شما دشمني آشكار مي باشد. ﴿208﴾

پس اينكه بعد از آنكه براي شما دلايل روشن آمد، لغزش كرديد، پس بدانيد كه

حتما" خداوند با عزت (و) باحكمت است. ﴿209﴾

آيا(درقيامت) نگاه مي كنند،جز به اينكه خداوند در سايه هائي از ابرها وفرشتگان

پيش آنها  بيايند و (درحاليكه) كار(دنيا) انجام شده (وگذشته) است و كارها به

سوي خداوند برمي گردد. ﴿210﴾

 ازبني اسرائيل بپرس كه چه اندازه به آنها ازنشانه روشن داديم وكسي كه نعمت

خدادادي را تبديل كند ،پس حتما" خداوند عقوبت شديد مي كند. ﴿211﴾

براي كساني كه كافر شدند، زندگي دنيا زينت داده شده است و از ايمان آورندگان

 را مسخره مي كنند وكسانيكه پرهيزكاري كردند، درروز قيامت برتر از آنها هستند

 وخداوند هركس را كه بخواهد، بدون حساب روزي مي دهد. ﴿212﴾

مردم امت واحدي مي باشند. پس خداوند پيامبران را (به عنوان )بشارت دهندگان

 وترسانندگان برانگيخت  وبا آنها كتاب را به حق نازل كرد، تا بين مردم درآنچه كه

در آن اختلاف كردند، حكم كند ودرآن اختلاف نكردند، مگر كساني كه بخاطر

ستمي كه بين آنها بود، بعد از آنكه برايشان دلايل روشن آمد،آن (كتاب براي رفع

اختلاف)به آنهاداده شد، پس خداوند كساني را كه درآنچه كه از حق درآن

اختلاف پيدا كرده بودند، (بوسيله كتاب) با اجازه خودش هدايت كرد و خداوند

كسي را كه بخواهد، به راه راست هدايت مي كند. ﴿213﴾

آیا گمان کردید داخل بهشت می‌شوید و مثل كساني كه قبل از شما بودند، به

 شما نرسد؟! همانان که گرفتاریها و ضررها به آنها رسید و آن چنان متزلزل

 شدند که پیامبر و افرادی که ایمان آورده بودند، گفتند: « یاری خدا کی

خواهد آمد؟!»  آگاه باشید، یاریِ خدا نزدیک است. ﴿214﴾

ازتو مي پرسند كه چه چيزي را انفاق كنند.بگو هركارخوبي (مادي ومعنوي) كه

انفاق مي كنيد، پس براي پدر و مادر ونزديكان وايتام وفقيران و در راه ماندگان

 باشد وهركارخوبي كه انجام مي دهيد، پس قطعا" خداوند به آن آگاه است. ﴿215﴾

براي شما جنگيدن نوشته شده است و شما از آن اكراه داريد و چه بسا اينكه

شما ازچيزي اكراه داشته باشيدوآن به نفع شماباشدوچه بسا اينكه چيزي رادوست

 داشته باشيد وآن براي شما بد باشد وخداوند مي داند و شما نمي دانيد. ﴿216﴾

ازتو درمورد جنگيدن در ماه حرام سوال مي كنند. بگو جنگيدن در آن بزرگ است و

جلوگيري كردن از راه خدا وكفروزيدن به آن وبه مسجدالحرام واخراج ساكنانش از

آن ، نزد خدا بزرگتراست وفتنه از قتل بزرگتر است ودست از جنگيدن با شما

برنمي دارند، تا اينكه تاحدامكان شما را از دينتان برگردانند و هركس از شما كه

 ازدينش برگردد، پس بميرد و او كافرباشد، پس آنها اعمالشان در دنيا وآخرت تباه

شده است وآنها اهل جهنم بوده آنها درآن جاودان مي باشند. ﴿217﴾

حتما" كساني كه ايمان آوردند وكساني كه مهاجرت كردند و در راه خداجهاد

كردند،آنها اميد به رحمت خداوند دارند وخداوند آمرزنده مهربان است. ﴿218﴾

ازتودرمورد مست كننده (شراب) وقمار سوال مي كنند. بگو در اين دو، ضرر زياد

 وسودهائي براي مردم مي باشد وضرر اين دو بزرگتر از سودآنها مي باشد

 و از تو سوال مي كنند كه ازچه انفاق كنند. بگو بخشش .اينچنين

خداوند آياتش را براي شما روشن مي كند. شايد شما فكر كنيد. ﴿219﴾

دردنيا و آخرت و از تو درمورد ايتام سوال مي كنند.بگو: اصلاح كردن براي آنها بهتراست

 و اگر با آنها بياميزيد، پس برادران شما هستند  وخداوند مفسد ر ا از

مصلح مي شناسد و اگر خدا مي خواست حتما" شما را به

سختي مي انداخت . حتما" خداوند باعزت با حكمت است. ﴿220﴾

و تا زنان مشرك ايمان نياوردند، با آنها ازدواج نكنيد و حتما" كنيز با ايمان بهتر از

زن مشرك مي باشد و حتي اگر (آن زن) شما را به تعجب وا دارد و تا مردان

مشرك ايمان نياوردند، با آنها ازدواج نكنيد وحتما" غلام مومن بهتر از مرد مشرك    

مي باشد وحتي اگر(آن مرد) شما را به تعجب وا دارد. آنها به سوي آتش

 مي خوانند و خداوند به سوي بهشت مي خواند وآمرزش با اجازه اوست و

خداوند آيانش را براي مردم روشن مي كند. شايد آنها پندگيرند. ﴿221﴾

و درباره قاعدگي از تو مي پرسند. بگو آن مايه اذيت (زنان است). پس از زنان

در هنگام قاعدگي دوري كنيد و با آنها نزديكي نكنيد، تا اينكه  پاك شوند. پس

هنگامي كه پاك شدند، آنگونه كه خداوند به شما فرمان داده است، با آنها درآئيد

(آميزش كنيد). حتما" خداوند توبه كنندگان را دوست دارد وپاكان رادوست دارد. ﴿222﴾

زنهاي شما كشتزاري براي شماهستند. پس به كشتزارتان درآئيد، هر زمان كه

خواستيد و براي خودتان ازقبل بفرستيد و از خدا بترسيد وبدانيد كه قطعا" شما او

را ملاقات خواهيد كرد و به مومنان بشارت بده . ﴿223﴾

در نيكي كردن،پرهيزكاري كردن و اصلاح بين مردم به

خداوند سوگند نخوريد وخداوند شنونده دانا مي باشد. ﴿224﴾

خداوند شما را بخاطر سوگندهاي بيهوده مواخذه نمي كند. ولي به آنچه كه

 قلبهاي شما كسب مي كند، مواخذه مي كند وخداوند آمرزنده بردبار است. ﴿225﴾

براي کسانى که از زنان خود ایلاء مى کنند (سوگند براى ترک آمیزش

جنسى مى خوردند)كه (ترك آميزش ) تا چهارماه طول بكشد، پس اگر (درطي اين

مدت) برگشتند، پس حتما" خداوند آمرزنده مهربان است. ﴿226﴾

و اگر تصميم به طلاق گرفتند، پس حتما" خداوند آمرزنده مهربان است. ﴿227﴾

زنان مطلقه باید به مدت سه بار پاک شدن انتظار بکشند و براى آنها حلال

 نیست که آنچه را كه خداوند در رحم هاي آنها خلق كرده است، کتمان

کنند، اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارند و همسران آنها براى رجوع

 به آنها (و از سر گرفتن زندگى مشترک ) در این مورد (از دیگران )

سزاوارترند ،هر گاه خواهان اصلاح باشند وآنچه كه طبق عرف براي آنها

شناخته شده است، براي آنها مي باشد و مردان نسبت به آنان در اولويت

 هستند وخداوند با عزت باحكمت است. ﴿228﴾

طلاق (رجوعي) دودفعه مي باشد. پس نگه داشتن به شايستگي يا رها كردن به

نيكي وبراي شما حلال نيست از آن چيزي كه به آنها (زنان مطلقه) داده ايد، چيزي

 پس بگيريد . مگرآنكه هردو(زن وشوهر) بترسند كه حدود الهي رارعايت نكنند . پس

اگر ترسيديد كه حدودالهي را رعايت نكنند، پس گناهي برآن دو نيست كه زن به

مرد فديه بپردازد. اين حدود خداوند است. پس ازآن تجاوز نكنيد و كسي كه از

 حدود خداوند تجاوز كند، پس آنها خودشان ستمكارند. ﴿229﴾

پس اگر (براي بار سوم) آن را طلاق داد،آن زن براي او ديگر حلال نيست، تا اينكه

 بامرد ديگري ازدواج كند. پس اگر آن(زن) را طلاق داد، برآن دو گناهي نيست كه

 رجوع كنند، اگر گمان مي كنند كه حدود خداوند را رعايت مي كنند و اين

حدود خداوند است كه (خداوند) آن را براي تمام كساني كه

مي دانند ،روشن مي كند. ﴿230﴾

و هنگامي كه زنان را طلاق داديد، پس مدت زمان معين (سه بار پاك شدن) را

 به پايان رسانيدند،پس آنها را به شايستگي نگه داريد يا به شايستگي رها كنيد و

آنها را براي ضرر رسانيدن نگه نداريد، كه به آنها ستم كنيد وكسي كه اين كار را انجام

دهد،پس قطعا" به خودش ظلم كرده است و آيات خداوند را مسخره نگيريد و

نعمت هائي را كه خداوند به شما داده است ،را ياد كنيد و آنچه كه از كتاب و

حكمت براي شما نازل كرده است، بوسيله آن شما را پند مي دهد و از خدا

بترسيد وبدانيد كه خداوند به هرچيزي دانا مي باشد. ﴿231﴾

و هنگامي كه زنان را طلاق داديد، پس مدت زمان معين (سه بار پاك شدن) را به

 پايان رسانيدند، پس مانع آنها نشويد كه با همسران (قبلي) خود ازدواج كنند، هنگامي

كه بين خودشان طبق عرف راضي (به ازدواج) شدند. اين پندي است كه به كسي

از شما كه ايمان به خدا و روز آخرت دارد، داده مي شود. اين براي خودتان پاكيزه تر 

 و پاك تر است وخداوند مي داند وشما نمي دانيد. ﴿232﴾

و مادران، فرزندانشان را دوسال كامل شير مي دهند. اين براي كسي است كه دوره

شيرخوارگي را بخواهد، تمام كند و تامين خوراك وپوشاك و لوازم زندگي آنها درحد

عرف ، برعهده كسي  مي باشد كه فرزند براي اوست. هيچكس بيش از توانش

تكليف ندارد . هم مادر بواسطه فرزندش وهم كسي كه فرزند براي اوست،

بواسطه فرزندش نبايد ضرر ببينند و براي وارث نيز همينطور مي باشد. اگر آن دو، با

رضایت یکدیگر و مشورت، بخواهند کودک را (زودتر) از شیر بازگیرند، گناهی بر

آنها نیست و اينكه اراده كرديد كه براي فرزندانتان دايه بگيريد، پس گناهي برشما

نيست، هنگامي كه طبق عرف آنچه را كه به آنها(مادري كه به فرزند خود شير

داده است) بايد مي داديد، تسليم كرديد واز خدا بترسيد وبدانيد كه قطعا" خداوند

به آنچه كه انجام مي دهيد، بصيرت دارد. ﴿233﴾

وكساني كه از شما مي ميرند وهمسراني دارند ،كه تا چهار ماه و ده روز (بعد از

فوت شوهر)صبر مي كنند، پس هنگامي كه اين مدت به پايان رسيد، پس گناهي

برشما نيست ، در آنچه كه طبق عرف در مورد خودشان انجام مي دهند

 وخداوند يه آنچه كه  مي كنيد،آگاه است. ﴿234﴾

و گناهي برشما نيست دركنايه اي كه براي خواستگاري زنان بكاربرديد يا در خودتان

 نگه داشتيد.خداوند مي داند كه قطعا" شما به زودي به يادآنها مي افتيد، ولي در

پنهاني به آنها وعده ندهيد ،مگر آنكه قول شايسته اي بدهيد وبراي عقدازدواج اقدام

نكنيد، تا مهلت مقرر به پايان برسد وبدانيد كه قطعا" خداوند مي داند كه در

 درون شما چه مي گذرد.پس از آن كار دوري كنيد وبدانيد كه قطعا" خداوند

 آمرزنده بردبار است. ﴿235﴾

برشما گناهي نيست، اگر زنان را طلاق دهيد، ماداميكه با آنها آميزش نكرده ايد يا

براي آنها مهريه را تعيين نكرده ايد وكسي كه وسعت مالي دارد، به اندازه توانش

به آنها كالا(امكانات زندگي) دهند وكسي كه تنگدست است، به اندازه توانش (به آنها

كالا دهند) كالا (امكانات زندگي)  بايد طبق عرف باشد. انجام اين كار بر

نيكوكاران لازم مي باشد. ﴿236﴾

و اگر قبل از آنكه با آنها آميزش كنيد ،آنها راطلاق داديد  وقطعا" مهريه را

براي آنها نعيين كرده ايد، پس نصف آنچه را كه تعيين كرده ايد(به آنها بدهيد). مگر

آنكه آنها ببخشند يا كسي كه عقد ازدواج به دست او مي باشد،ببخشد و

اگر ببخشيد،به پرهيزكاري نزديك تر است وفضل را بين خودتان فراموش نكنيد. قطعا"

خداوند به آنچه كه انجام مي دهيد، بصيرت دارد. ﴿237﴾

بر صلوات ونمازوسط  محافظت كنيدو از روی خضوع و اطاعت، برای خدا بپاخیزید﴿238﴾

پس اگر در حالت پياده يا سواره بوديد، ترس داشتيد ،پس هنگامي كه در ايمن

بوديد، پس خداوندرا يادكنيد ،آنچنانكه شما را تعليم داد ،كه قبلا" نمي دانستيد. ﴿239﴾

وكساني كه از شما مي ميرند وهمسراني دارند كه براي آنها وصيت كرده باشند، تا

يك سال بدون اخراج شدن(از خانه شوهر) ازامكانات زندگي بهره مند شوند،پس اگر

 (به ميل خود)خارج شدند،پس گناهي برشمانيست در آنچه كه طبق عرف در مورد

خودشان انجام مي دهند وخداوند با عزت باحكمت است. ﴿240﴾

وبراي زنان مطلقه امكانات زندگي درحد عرف باشد. انجام اين كار

بر پرهيزكاران لازم است. ﴿241﴾

اينچنين خداوند براي شما آياتش را روشن مي كند. شايد شما تفكر كنيد. ﴿242﴾